پلیمرهای طبیعی
پلیمرهای طبیعی موادی هستند که از منابع گیاهی و حیوانی استخراج می‌شوند و در صنایع مختلف کاربرد گسترده‌ای دارند. این پلیمرها شامل سلولز، ژلاتین، کیتین، کلاژن، آگار، آلژینات و سایر ترکیبات زیستی هستند. خواص منحصر به فرد پلیمرهای طبیعی، مانند زیست‌تجزیه‌پذیری، سازگاری با محیط زیست و قابلیت اصلاح شیمیایی، آن‌ها را برای کاربردهای دارویی، غذایی و مهندسی مناسب می‌کند. استفاده از پلیمرهای طبیعی در تولید فیلم‌های زیستی، کپسول‌های دارویی و بسته‌بندی‌های خوراکی به دلیل ایمنی و پایداری شیمیایی روزبه‌روز در حال افزایش است. علاوه بر این، ترکیب پلیمرهای طبیعی با نانوذرات می‌تواند خواص مکانیکی و حرارتی آن‌ها را بهبود بخشد. به همین دلیل، بررسی منابع و کاربردهای پلیمرهای طبیعی برای توسعه محصولات نوآورانه و پایدار اهمیت ویژه‌ای دارد.پلیمرهای طبیعی یک جایگزین پایدار و زیست‌سازگار برای پلاستیک‌های سنتی هستند. با توجه به مزایای زیست‌محیطی و قابلیت تجزیه‌پذیری، سرمایه‌گذاری و تحقیق در این زمینه می‌تواند هم برای صنایع و هم محیط زیست مفید باشد.
صمغ زانتان Xanthan Gum |
فرمول مولکولی: C35H49O29
CAS: 11138-66-2
EC: 234-394-2
حالت فیزیکی: پودر زرد کمرنگ تا بژ
گرید: صنعتی / خوراکی / دارویی / آرایشی
چگالی:1.5–1.6 g/ml
حلالیت: محلول در آب سرد و گرم و تشکیل‌دهنده محلول کلوئیدی چسبناک؛ نامحلول در اتانول و سایر حلال‌های آلی.
کاربردها: عامل غلظت‌دهنده، پایدارکننده و امولسیون‌کننده در صنایع غذایی، دارویی، آرایشی و صنعتی.
شرایط نگهداری: در دمای اتاق، در محیط خشک و به دور از نور مستقیم خورشید نگهداری شود.
نشاسته Starch |
فرمول مولکولی: (C6H10O5)n
CAS: 9005-25-8
EC: 232-679-6
جرم مولکولی: ≈10⁵ تا 10⁸ دالتون
حالت فیزیکی: پودر سفید
گرید: استاندارد تحلیلی
چگالی: 0.14 g/cm³
حلالیت: محلول در آب
کاربردها: در صنایع غذایی، داروسازی و کشاورزی استفاده می‌شود.
شرایط نگهداری: در دمای 2–8°C نگهداری شود.
سدیم آلژینات Sodium Alginate |
فرمول مولکولی: (C5H7O4COONa)n
CAS: 9005-38-3
EC: 618-415-6
جرم مولکولی: 12,000 – 40,000 دالتون
خلوص: 95–99٪
حالت فیزیکی: پودر سفید تا کرم رنگ
گرید: غذایی / دارویی / صنعتی
چگالی: 1.6 g/mL
حلالیت: محلول در آب؛ نامحلول در الکل، کلروفرم و اتر.
کاربردها: عامل غلظت‌دهنده، ژل‌کننده، پایدارکننده و امولسیون‌کننده در صنایع غذایی؛ در داروسازی به‌عنوان عامل معلق‌کننده و کنترل‌کننده آزادسازی دارو؛ همچنین در صنایع آرایشی، کاغذسازی، نساجی، تصفیه آب و دندان‌پزشکی.
شرایط نگهداری: در دمای °C 2–8، در محیط خشک و به دور از نور نگهداری شود.
فیبرون ابریشم Silk fibroin |
فرمول مولکولی: (C15H23N5O6)n
CAS: 9009-99-8
EC: 232-692-7
جرم مولکولی: حدود 100 کیلو دالتون (بسته به منبع و فرآوری متغیر است)
خلوص: 95٪ (در گرید زیستی)
حالت فیزیکی: پودر سفید تا سفید مایل به شیری
گرید: بیولوژیکی / تحقیقاتی
حلالیت: محلول در آب سرد و بیشتر حلال‌های آلی
کاربردها:
شرایط نگهداری: در جای خشک و خنک، دور از نور مستقیم و رطوبت نگهداری شود؛ دمای پیشنهادی زیر 25°C و در ظروف دربسته
پکتین Pectin |
فرمول مولکولی: (C6H10O7)n
CAS: 9000-69-5
EC: 232-553-0
جرم مولکولی: 23–71 ≈ دالتون
درجه استریفیکاسیون: 50–75%
حالت فیزیکی: پودر قهوه‌ای روشن
گرید: خوراکی، میکروبیولوژی، مولکولی
چگالی: 0.6–0.8 g/ml
حلالیت: 0.02 g در 10 mL، محلول شفاف تا کمی کدر، بی‌رنگ تا زرد کمرنگ یا مایل به قهوه‌ای روشن
کاربردها: در صنایع غذایی به‌عنوان ژل‌ساز، غلیظ‌کننده و پایدارکننده و در داروسازی برای تهیه داروهای کنترل رهایش و مکمل‌های فیبری استفاده می‌شود.
شرایط نگهداری: دمای اتاق
لیگنین Lignin |
فرمول مولکولی: (C6H10O5)n
CAS: 8068-05-1
وزن مولکولی: متغیر
EC: 232-674-9
حالت فیزیکی: پودر قهوه‌ای روشن تا قهوه‌ای تیره
گرید: دارویی / غذایی / صنعتی
چگالی: g/mL 1.3
حلالیت: نامحلول در آب و بیشتر حلال‌های آلی؛ محلول در محلول‌های قلیایی و برخی حلال‌های قطبی
کاربردها: به‌عنوان بایندر، پرکننده، امولسیون‌کننده، پخش‌کننده و پایدارکننده در صنایع دارویی، غذایی و کامپوزیت‌های پلیمری
شرایط نگهداری: در ظرف دربسته، در محیط خشک و تهویه مناسب در دمای اتاق نگهداری شود
صمغ گوار Guar Gum |
فرمول مولکولی:
C10H14N5Na2O12P
CAS: 9000-30-03
وزن مولکولی: 350–4500 کیلو دالتون
EC: 232-536-8
خلوص: 80–95٪
حالت فیزیکی: پودر بژ (زرد کمرنگ تا کرم روشن)
گرید: غذایی / دارویی / صنعتی
چگالی: 1 g/mL حلالیت: محلول در آب سرد و گرم؛ تشکیل ژل یا محلول ویسکوز؛ نامحلول در اغلب حلال‌های آلی
کاربردها: عامل غلظت‌دهنده، پایدارکننده، امولسیون‌کننده و تعلیق‌دهنده در صنایع، بایندر و کنترل‌کننده آزادسازی دارو؛ کنترل‌کننده ویسکوزیته
شرایط نگهداری: در دمای اتاق در ظرف دربسته، دور از رطوبت و نور مستقیم نگهداری شود.
ژلاتین Gelatin |
فرمول مولکولی: C102H151O39N31
CAS: 9000-70-8
وزن مولکولی: بین 50 تا 300 کیلو دالتون
EC: 232-554-6
حالت فیزیکی: پودر زرد کمرنگ
خلوص: 70–90٪
چگالی: 1.3–1.4 g/mL
حلالیت: محلول در آب
کاربردها: عامل ژل‌کننده، غلظت‌دهنده و پایدارکننده در صنایع غذایی، کپسول‌سازی در داروسازی، و کشت سلولی
شرایط نگهداری: در ظرف دربسته، دور از نور مستقیم و رطوبت، در دمای اتاق نگهداری شود.
دکستران Dextran
فرمول مولکولی: (C6H10O5)n
CAS: 9004-54-0
EC: 232-677-5
جرم مولکولی: 1,500,000–2,800,000 wt
حالت فیزیکی: پودر سفید
گرید: زیست‌شناسی، دارویی
چگالی: 0.6–0.8 g/mL
حلالیت: به راحتی در آب، DMSO، فرمامید، اتیلن گلیکول و گلیسرول محلول است.
کاربردها: دارورسانی پیشرفته، کشاورزی، علوم زیستی و زیست‌دارو، میکروبیولوژی
شرایط نگهداری: 2–8°C
کلاژن Collagen
فرمول مولکولی: (C₆₅H₁₀₂N₁₈O₂₁)ₙ
CAS: 9007-34-5
EC: 232-697-4
جرم مولکولی: 300 تا 400 کیلو دالتون (بسته به نوع و منبع کلاژن)
خلوص: 95٪ در گرید زیستی
حالت فیزیکی: پودر سفید یا کرم‌رنگ
گرید: زیستی / دارویی / تحقیقاتی
چگالی: —
حلالیت: نامحلول در آب و حلال‌های آلی؛ اما در محلول‌های اسید استیک رقیق
(0.5–2.0 mg/mL) محلول است.
کاربردها: در پزشکی و صنایع آرایشی برای بازسازی بافت، تولید داربست‌های زیستی، مکمل‌های پوست و مفاصل و فرآورده‌های ضدپیری به‌کار می‌رود.
شرایط نگهداری: در جای خشک و خنک (دمای زیر 25°C)، دور از نور مستقیم و رطوبت نگهداری شود.
در صورت تهیه محلول، در دمای 2–8°C و در یخچال نگهداری گردد.
کیتوسان Chitosan |
فرمول مولکولی: (C12H24N2O9)n
CAS:9012-76-4
وزن مولکولی: 190–375 کیلو دالتون
EC: 215-744-3
خلوص: ۷۵٪ داستیله شده
حالت فیزیکی: پودر سفید تا شیری رنگ
گرید: دارویی / غذایی / صنعتی
چگالی: 1 g/ml
حلالیت: نامحلول در آب و حلال‌های آلی؛ محلول در استیک اسید یک مولار
کاربردها: تشکیل ژل و فیلم‌های پلیمری
شرایط نگهداری: در دمای اتاق در ظرف دربسته، دور از رطوبت و نور مستقیم نگهداری شود.
کیتین Chitin |
فرمول مولکولی: (C8H13O5N)n
CAS: 1398-61-4
وزن مولکولی: متغیر
EC: 215-744-3
حالت فیزیکی: پودر سفید تا بژ
گرید: دارویی / غذایی / صنعتی
چگالی: 1.37 g/mL
حلالیت: نامحلول در آب و اغلب حلال‌های آلی؛ محلول در محلول‌های قلیایی قوی و برخی حلال‌های قطبی
کاربردها: بایندر، پرکننده، امولسیون‌کننده، پخش‌کننده و پایدارکننده در صنایع دارویی، غذایی و کامپوزیت‌های پلیمری؛ همچنین در دارورسانی، غشاهای زیستی و بیوپلیمرهای تجزیه‌پذیر
شرایط نگهداری: در دمای اتاق در ظرف دربسته، دور از رطوبت و نور مستقیم نگهداری شود.
سلولز Cellulose |
فرمول مولکولی: (C6H10O5)n
CAS: 9004-34-6
وزن مولکولی: متغیر
EC: 232-674-9
حالت فیزیکی: پودر کریستالی سفید
گرید: دارویی / غذایی / صنعتی
چگالی: g/mL 0.6
حلالیت: نامحلول در آب و بیشتر حلال‌های آلی
کاربردها: به‌عنوان بایندر، پرکننده و پایدارکننده در صنایع دارویی و غذایی
شرایط نگهداری: در محیط خشک و دارای تهویه مناسب نگهداری شود.
آگار Agar
فرمول مولکولی: (C12H18O9)n
CAS: 9002-18-0
EC: 232-658-1
جرم مولکولی: ≈120,000 دالتون
خلوص: ≥98% برای گرید آزمایشگاهی یا میکروبیولوژی
حالت فیزیکی: گرانول یا پودر سفید تا زرد کمرنگ
گرید: خوراکی، میکروبیولوژی، مولکولی
چگالی: 0.6–0.8 g/mL
حلالیت: محلول در آب داغ و تشکیل ژل در دمای پایین؛ نامحلول در حلال‌های آلی
کاربردها: به‌عنوان عامل ژل‌کننده، پایدارکننده و محیط کشت در صنایع غذایی، داروسازی و میکروبیولوژی استفاده می‌شود.
شرایط نگهداری: دمای اتاق
کاراگینان ι-Carrageenan and κ-Carrageenan
فرمول مولکولی: (C₂₄H₃₆O₂₅S₂)ₙ
CAS: 9000-07-1
EC: 232-524-2
جرم مولکولی: 193 kDa to 324 کیلو دالتون
خلوص: ≥ 90%
حالت فیزیکی: پودر سفید تا قهوه‌ای روشن
گرید: غذایی / دارویی / تحقیقاتی
چگالی: 1.37 g/cm³
حلالیت: محلول در آب در دمای بالا
کاربردها: مناسب برای تهیه ژل
شرایط نگهداری: در دمای اتاق، محیط خشک و به‌دور از رطوبت نگهداری شود.
هیالورونیک اسید Hyaluronic acid
فرمول مولکولی: (C₁₄H₂₁NO₁₁)ₙ
CAS: 9067-32-7
EC: 232-678-0
جرم مولکولی: از ۱۰۰۰ تا ۸۰۰۰۰۰۰ دالتون متغیر، بسته به منبع و روش فرآوری است.
خلوص: ۹۵٪ در گرید زیستی یا دارویی
حالت فیزیکی: پودر سفید تا سفید مایل به کرم
گرید: دارویی / آرایشی / تحقیقاتی
چگالی: 1.8±0.1 g/cm³
حلالیت: محلول در آب 5 g/L
کاربردها: در محصولات مراقبت از پوست، پرکننده‌های پوستی (فیلرها)، تزریق‌های مفصلی برای درمان آرتروز، و فرمولاسیون‌های ترمیم زخم و مهندسی بافت استفاده می‌شود.
شرایط نگهداری: در دمای زیر −20°C نگهداری شود.
